ปีที่แล้วเกิดมีน้ำท่วมในจังหวัดเพชรบุรี ทำให้รีสอร์ทและบ้านเรือนหลายแห่งที่อยู่รอบๆ อ่างเก็บน้ำแก่งกระจานได้รับความเดือดร้อนอย่างหนักจากน้ำท่วม

การที่มีน้ำท่วม ทำให้ผมนึกถึงครั้งหนึ่ง ตอนที่ผมไปเที่ยวและพักผ่อนที่รีสอร์ทริมอ่างเก็บน้ำแห่งนี้

จากการพักที่นี่ผมได้มีความรู้ติดตัวมาจนถึงวันนี้ว่า แต่ละปีจะมีน้ำท่วมหรือไม่ให้สังเกตจากการทำรังของนกชนิดหนึ่ง (จำชื่อนกไม่ได้)

ปกตินกชนิดนี้จะทำรังอยู่บนต้นไม้ระดับธรรมดาเหมือนนกทั่วไป แต่ถ้าปีไหนนกทำรังบนยอดไม้ ปีนั้นน้ำจะท่วมและเป็นอย่างนี้ไม่เคยพลาด

ฉะนั้น ถ้าปีไหนเห็นนกทำรังบนยอดไม้ก็ให้เตรียมหนีน้ำได้เลย

นกรู้ได้อย่างไร

เหมือนกับมดก็เช่นกัน ถ้าวันไหนเราเห็นมดพากันขนไข่ออกจากรัง รู้ได้ทันทีว่าหลังจากนั้นเพียงไม่กี่ชั่วโมง ฝนจะต้องตก

มดรู้ได้อย่างไร

พูดถึงมดต่อ มดดำชอบกินน้ำตาลมาก ผมก็อดแปลกใจไม่ได้ว่า ทำไมมดกินน้ำตาลทุกมื้อแต่ไม่เป็นเบาหวาน

แต่ที่น่าแปลกใจมากกว่าก็คือ พวกมันรู้ได้อย่างไรว่า บนโต๊ะทำงานของผมมีขนมหวาน

ผมชอบกินกาแฟดำกับของหวานทุกชนิด โดยเฉพาะทองหยิบ ฝอยทอง

ถ้าผมทำส่วนหนึ่งส่วนใดของฝอยทองตกบนโต๊ะหรือมีเหลือคาจาน หลังจากนั้นไม่นานจะมีมดดำพากันมากินขนมหวานกันเป็นจำนวนมาก

ก็ไม่รู้เหมือนกันว่า มดมาจากไหนและรู้ได้อย่างไรว่าบนโต๊ะทำงานของผมมีของหวานให้พวกมันได้กิน

ผมเคยแกล้งมดดำด้วยการเอาของหวานไปกินขณะดูทีวีในห้องนอนบนชั้นสามของบ้าน

ปรากฏว่ามีมดจำนวนหลายสิบตัวได้มากินเศษของหวานในจานได้เหมือนๆ กับอยู่ชั้นล่างของบ้าน

ก็ไม่รู้อีกเหมือนกันว่า ฝูงมดเดินขึ้นบันไดไปบนชั้นสามของบ้านได้อย่างไร และรู้ได้อย่างไรว่าบนชั้นสามมีเศษของหวานให้พวกมันได้กิน

สัตว์อีกชนิดหนึ่งที่ผมยังแปลกใจไม่หายก็คือ ลูกเต่าทะเล

เต่าตัวแม่ พอจะออกไข่ก็จะขึ้นจากทะเล ไปขุดทรายที่ชายหาดให้เป็นหลุมแล้ววางไข่

แม่เต่าจะเอาทรายกลบหลุมที่วางไข่ไว้ หลังจากนั้นไม่นานไข่ก็จะฟักออกเป็นตัว แต่ละตัวค่อยๆโผล่หน้าออกจากไข่และออกจากหลุมทรายขึ้นมาดูโลก

จากนั้นลูกของเต่าซึ่งมีจำนวนหลายสิบตัว ทุกตัวจะค่อยๆ คลานลงทะเล

ลูกเต่ารู้ได้อย่างไรว่าทะเลอยู่ด้านไหน จึงเดินลงทะเลได้ถูกต้องได้ตรงทางทุกตัว

หมารู้ได้อย่างไรว่าจะมีแผ่นดินไหว

ขอวกไปว่าเรื่องเกี่ยวกับนกอีกครั้ง

ถ้าผู้อ่านและไม่ได้อ่านท่านใดไปที่สถานพักฟื้นบางปู ช่วงปลายปีถึงต้นปีถัดไป สิ่งที่ได้พบเห็นก็คือฝูงนกนางนวล

นกนางนวลเหล่านี้ได้อพยพมาจากเมืองหนาวคือหนีหนาวมาอาศัยอยู่ที่บางปูทุกปี

นกนางนวลฝูงนี้ พอถึงหน้าร้อนเดือนเมษายนก็จะบินกลับถิ่นเดิม ซึ่งมีระยะทางหลายพันกิโลเมตร

พอถึงเวลาพวกมันก็จะหนีหนาวบินมาพักอยู่เมืองไทยอีก

นกนางนวลฝูงนี้ กลับมาบางปูได้อย่างไร เข็มทิศก็ไม่มี อีกทั้งยังเป็นระยะทางที่ต้องบินไกลมากด้วย น่าจะหลงทางแต่พวกมันก็ไม่หลง

พวกมันรู้ทิศทางบินได้อย่างไร

ถ้าผมเป็นนกนางนวล ถึงจะรู้ทางก็เถอะ แต่ผมคงไม่เสียเวลาบินไปบินมาให้เหนื่อย จะขอปักหลักอยู่ที่บางปูเสียเลย เพราะเมืองไทยไม่ว่าจะเป็นฤดูฝน ฤดูหนาว หรือฤดูร้อน น่าอยู่อาศัยทั้งนั้น

สุดท้ายคือเรื่องของสุนัขหรือหมานั่นแหละ

นับว่าหมาเป็นสัตว์ที่มีจมูกได้กลิ่นละเอียดอ่อนดีอย่างเหลือเชื่อ ก็เพราะเป็นแบบนี้ตำรวจจึงใช้หมาให้ช่วยใช้จมูกเพื่อประโยชน์หลายอย่าง เช่น

ใช้จมูกหมาดมกลิ่นยาเสพติด ไม่ว่าจะเป็นยาบ้า กัญชา กระท่อม จมูกหมาช่วยได้

หรือจะจับผู้ร้าย เพียงให้หมาดมรองเท้า หมาก็จะนำตำรวจไปจับเจ้าของรองเท้าได้ถึงบ้านหรือซ่อนตัวอยู่ในป่าข้างทางหมาก็พาไปถูก

แค่ใช้จมูกดมกลิ่น หมารู้ได้อย่างไร น่าแปลกใจจริงๆ

ขอเล่าเรื่องหมาต่ออีกนิดเป็นการตบท้าย

ครั้งที่นครโอซากาของญี่ปุ่นมีแผ่นดินไหวอย่างรุนแรง จนทำให้สิ่งก่อสร้างพังเสียหายยัยเยิน แล้วยังทำให้มีคนตาย บาดเจ็บอีกจำนวนหนึ่ง

ปกติภัยจากธรรมชาติเกือบทุกอย่าง มนุษย์สามารถจะรู้ล่วงหน้าได้ แต่ภัยจากแผ่นดินไหวไม่สามารถรู้ล่วงหน้าได้เลย

นับเป็นเรื่องน่าแปลกใจเมื่อเจ้าหน้าที่ตำรวจที่โอซากาเปิดเผยหลังจากมีแผ่นดินไหวว่า

ก่อนมีแผ่นดินไหวเพียงไม่กี่ชั่วโมง ปรากฏว่ามีเจ้าของหมาแจ้งว่าหมาที่เลี้ยงไว้หายไปจากบ้าน มีจำนวนมากกว่าทุกๆ วันที่ผ่านมา

สันนิษฐานได้ว่า หมาคงจะรู้ล่วงหน้าว่าจะเกิดแผ่นดินไหว

ด้วยเหตุนี้ ผมจึงอยากเสนอให้ท่านผู้ว่ากรุงเทพมหานครเปิดรับการแจ้งข่าวเรื่องหมาหายขึ้นโดยเฉพาะ

วันใด มีคนแจ้งข่าวว่าหมาหายมากผิดปกติ ก็ให้เชื่อได้เลยว่าจะมีแผ่นดินไหว จะได้ประกาศให้ประชาชนรับทราบล่วงหน้า

เฮ้อ! หมารู้ได้อย่างไรว่าจะมีแผ่นดินไหว

(คอลัมน์ R–Lom–D | กุลสตรี ฉบับ 1123)

20